ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΧΟΛΙΩΝ

Θα ήθελα να σας ενθαρρύνω να επικοινωνείτε ως ομάδες και μέσω σχολίων στο blog αυτό. Δηλαδή, οι ομάδες μπορούν να αφήνουν τα σχόλιά τους στην ειδική θέση που βρίσκεται κάτω από κάθε ανάρτηση. Έτσι, αν κάποιο μέλος της Ομάδας 1 θέλει να στείλει μια πληροφορία στην Ομάδα 2 (πχ να την ενημερώσει για τα αίτια μετακίνησης των αποίκων), μπορεί να δημοσιεύσει το σχόλιό του κάτω από το φύλλο εργασίας της Ομάδας 2.

Καλή συνέχεια!

ΕΓΓΡΑΦΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΣΤΟ Google Drive

Πατώντας πάνω στους παρακάτω συνδέσμους θα βρεις κάποια έγγραφα. Ανάλογα με την ομάδα σου μπορείς να τα επισκεφτείς και να γράψεις πάνω τους! Με άλλα λόγια, κάθε μέλος της ομάδας σου μπορεί να γράφει πάνω στο συγκεκριμένο έγγραφο από το σπίτι του! Δε χρειάζεται να κάνεις αποθήκευση, γιατί οτιδήποτε γράφεις αποθηκεύεται αυτόματα. Δεν έχεις παρά να μπεις και να ξεκινήσεις να γράφεις, αρκεί να συνεννοηθείς με τα μέλη της ομάδας σου. Καλή συνέχεια.

ΟΜΑΔΑ 5η

ΟΜΑΔΑ 4η

ΟΜΑΔΑ 3η

ΟΜΑΔΑ 2η

ΟΜΑΔΑ 1η

Ομάδες Εργασίας (ονόματα και ρόλοι)

Ομάδα 1η: "Οι ερευνητές των αιτίων"

Αποστολίδου Θένια

Κουμουλίδου Κυριακή

Λιβάρδα Παναγιώτα

Λαράκου Διονύσιος

Ομάδα 2η: "Οι άποικοι"

Δραγουδάκη Ελένη (Χειριστής)

Ιωσηφίδου Ειρήνη (Εκπρόσωπος)

Λεοντιάδου Ευρίκλεια (Γραμματέας)

Καλπακίδου Κυριακή (Διορθωτής)

Ομάδα 4η: "Οι φιλόλογοι"

ΕΝΔΙΑΡΟΓΛΟΥ ΛΑΖΑΡΟΣ (ΧΕΙΡΙΣΤΗΣ)

ΜΑΡΤΙΔΗΣ ΔΗΜΙΤΡΙΟΣ (ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ)

ΚΑϊΤΑΤΣΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ (ΔΙΟΡΘΩΤΗΣ)

ΜΑΚΑΤΑΣΙΔΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ (ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ)

Ομάδα 5η: "Οι ερευνητές των αποτελεσμάτων"

Θεανώ Εμμανουηλίδου (Γραμματέας)

Βασίλης Λεοντιάδης (Εκπρόσωπος)

Χρήστος Κυριακίδης (Χειριστής)

Σταυρούλα Λιβάρδα (Διορθωτής)

Πρώτος και Δεύτερος Ελληνικός Αποικισμός: μια συγκριτική θεώρηση με βάση τον χάρτη

Α΄ Ελληνικός Αποικισμός (π. 1150 - 900 π.Χ.)

Β΄ Ελληνικός Αποικισμός (8ος - 6ος αι. π.Χ.)

Παρατηρείστε τους χάρτες. Ποιες διαφορές βρίσκετε ως προς τη γεωγραφική εξάπλωση των Ελλήνων ως αποτέλεσμα του Πρώτου και του Δεύτερου αποικισμού τους;

Αξιολόγηση διδακτικής παρέμβασης με ΤΠΕ

Όταν τελειώσουμε τις εργασίες μας και φτάσουμε στον προορισμό μας θα πρέπει να κάνουμε έναν απολογισμό του ταξιδιού μας. Είναι αναγκαίο να συμπληρώσεις ένα ερωτηματολόγιο, για να γινόμαστε κάθε φορά καλύτεροι! 

Το ερωτηματολόγιο βρίσκεται εδώ 

ΚΟΙΝΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Όλες οι ομάδες

Το υλικό που έχει συγκεντρωθεί θα δημοσιευθεί στο ιστολόγιο του μαθήματός μας () και με κατάλληλο σύνδεσμο θα παραπέμπει σε αυτό το επίσημο ιστολόγιο (blog) του σχολείου μας (ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ, http://krinedu.blogspot.gr/). Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να έχει την κατάλληλη μορφή προκειμένου να είναι χρηστικό. Για τον λόγο αυτό κάθε ομάδα πρέπει να δώσει την τελική μορφή στην έρευνά της σύμφωνα με το παρακάτω πίνακα:

ΟΜΑΔΑ	ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ	ΜΟΡΦΗ
1η: «Οι ερευνητές των αιτίων»	1 και 2	παρουσίαση (ppt)
2η: «Οι άποικοι»)	1	παρουσίαση (ppt)
	2	ανάρτηση ως κείμενο
3η: «Οι Γεωγράφοι-Ανιχνευτές»)	1	παρουσίαση (ppt)
	2	ανάρτηση ως κείμενο
4η: «Οι Φιλόλογοι»	1	παρουσίαση (ppt)
	2	ανάρτηση ως κείμενο
5η:  «Οι ερευνητές των αποτελεσμάτων»	1	παρουσίαση (ppt)
	2	παρουσίαση (ppt)

Εννοείται ότι τόσο η παρουσίαση όσο και οι αναρτήσεις των κειμένων στο ιστολόγιο (blog) του Σχολείου πρέπει να είναι διανθισμένες με κατάλληλες εικόνες από την Τέχνη ή τα Γράμματα της αρχαϊκής εποχής (αγάλματα, ναοί, προσωπικότητες των Γραμμάτων). Επισκεφτείτε τις παρακάτω διευθύνσεις ή αναζητήστε ελεύθερα το υλικό που χρειάζεστε πληκτρολογώντας σε κάποια μηχανή αναζήτησης τις κατάλληλες λέξεις-κλειδιά (πχ αρχαϊκή εποχή, αρχαϊκή τένη, β΄ αποικισμός, Θέογνις, Αλκαίος, Σόλων, Κροίσος, Γέλα, Ακράγαντας, Άβυδος, Αλικαρνασσός-τέχνη κλπ):

http://goo.gl/cw5Nou

http://goo.gl/IH7Vnu

http://www.cycladic.gr/frontoffice/portal.asp?cpage=NODE&cnode=51

http://www.theacropolismuseum.gr/el/units/i-arhaiki-akropoli

http://www.fhw.gr/chronos/04/gr/culture/index_300.html

5ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (Ομάδα 5η: «Οι ερευνητές των αποτελεσμάτων»)

Ποια τα αποτελέσματα του Β΄ αποικισμού;

Η Ομάδα σας έχει ως αποστολή να διερευνήσει τα αποτελέσματα του Β΄ αποικισμού σε διάφορους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας.

Αφού επεξεργαστείτε κριτικά τις πηγές που δίνονται παρακάτω δημιουργήστε ένα πίνακα στον κειμενογράφο σας (word), όπου θα αποτυπώσετε περιεκτικά τις συνέπειες του Β΄ αποικισμού με βάση τους τομείς της δραστηριότητας μιας πόλης (ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1):

τομέας	αποτέλεσμα	περιγραφή
οικονομικός	….	….
…..	….	….

Στη διερεύνησή σας θα βοηθηθείτε από τα παρακάτω:

• Το γεγονός ότι συχνότατα είναι δύσκολο να ξεχωρίσει κάποιος τα αίτια από τα αποτελέσματά τους. Αυτό σημαίνει ότι καλό θα ήταν να ζητήσετε τη βοήθεια της 1^ης  ομάδας («Οι ερευνητές των αιτίων»)!
• την ιστοσελίδα του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού:

http://www.fhw.gr/chronos/04/gr/economy/

• το παρακάτω ιστορικό κείμενο (έμμεση ιστορική πηγή):

[…] Η εισαγωγή του παπύρου στην Ελλάδα έκανε φτηνότερη τη γραφική ύλη ενώ τα στοιχεία γεωμετρίας και αστρονομίας, που έφεραν στην Ελλάδα περιηγητές με ερευνητικό πνεύμα, συνετέλεσαν στη γέννηση της ελληνικής επιστήμης και φιλοσοφίας. Στην ελεύθερη συναλλαγή με την Αίγυπτο μπορούμε να αποδώσουμε εν μέρει και το μεγάλο πνευματικό ξύπνημα της Ελλάδας.

                Τα αποτελέσματα του ελληνικού αποικισμού ήταν βέβαια αμέτρητα. […] Ο αποικισμός σήμαινε ότι το πλεόνασμα του αποικισμού μιας αρρενωπής φυλής έβρισκε διέξοδο, ότι η φτωχοί αποκτούσαν γη και ότι το εμπόριο αναπτυσσόταν. Σήμαινε ακόμη διεύρυνση του Ελληνικού ορίζοντα και σταθερή διείσδυση νέων ιδεών από άλλες χώρες. Κι έτσι, αναπόφευκτα, ο ελληνισμός, ο ελληνικός πολιτισμός, διαδόθηκε σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό στους λαούς της Μεσογείου. Στη Δύση, για παράδειγμα, η Έλληνες άποικοι της Ιταλίας και της Σικελίας βοήθησαν πολύ στον εκπολιτισμό της Ιταλίας και μέσα από αυτήν στον εκπολιτισμό της κεντρικής και δυτικής Ευρώπης.

                […] Στις αρχές του 7^ου αιώνα, δύο ακόμη λόγοι δυσαρέσκειας  είχαν πραγματικά προστεθεί σε κείνους που αναφέραμε ότι είχαν συντελέσει στον αποικισμό. Ο πρώτος ήταν η ανάπτυξη της τάξης των οπλιτών. Αυτοί οι βαριά οπλισμένοι πεζοί στρατιώτες αποτελούσαν τώρα το στρατό της πόλης επειδή το παλιό αριστοκρατικό ιππικό είχε τώρα πια ξεπεραστεί. Ήταν αναπόφευκτο λοιπόν αυτοί οι πολίτες της μεσαίας τάξης να απαιτήσουν πολιτικά δικαιώματα και να έχουν λόγο στη διοίκηση της πόλης.

                Ο δεύτερος λόγος δυσαρέσκειας ήταν σχετικός με την εφεύρεση της κοπής των νομισμάτων. […] Η εφεύρεση της νομισματοκοπίας βοήθησε ιδιαίτερα στην ανάπτυξη του εμπορίου, ταυτόχρονα όμως η εισαγωγή των νομισμάτων  σ’ έναν αγροτικό κόσμο έμελλε να έχει βαθιές κοινωνικές συνέπειες γιατί τώρα εφαρμοζόταν μια νέα εφαρμογή πλούτου ανεξάρτητη από τη γη. Άνθρωποι με ταπεινή καταγωγή μπορούσαν να γίνουν πλούσιοι έμποροι ή βιοτέχνες και να διεκδικήσουν τα πολιτικά δικαιώματα που είχαν ως τότε αποκλειστικά και μόνο οι κτηματίες.

[…]

 … Αλλά ακόμη και μ’ αυτές της συνθήκες τα αριστοκρατικά επαγγέλματα θα μπορούσαν να επιβιώσουν αν δεν ήταν ολότελα ανίκανα να αντιμετωπίσουν κρίσιμες περιστάσεις. […]

                Η μέθοδος που ακολούθησε ο λαός για να απαλλαγεί από το μισητό πολίτευμα, ήταν να συσπειρώνεται γύρω από έναν άνδρα , ο οποίος συχνά συνέβαινε να είναι κάποιος  ευγενής που είχε αποκτήσει ριζοσπαστικές ιδέες. Έτσι κατόρθωνε ο λαός να ανατρέψει το αριστοκρατικό πολίτευμα που επικρατούσε. Ο άντρας που μ’ αυτόν τον παράνομο τρόπο έπαιρνε στα χέρια του τα ινία της διακυβέρνησης, γινόταν γνωστός σαν τύραννος, λέξη που προερχόταν από τη Λυδία, όπου για πρώτη φορά ο Γύγης είχε εγκαθιδρύσει τυραννικό πολίτευμα. Η λέξη τύραννος στην αρχή δεν είχε κακή σημασία.

G. W. Botsford & Ch. A. Robinson, Jr., Αρχαία Ελληνική Ιστορία, μετάφρ. Σ. Ε. Τσιτσώνης ΜΙΕΤ, Αθήνα 1995, σσ. 76-79

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 2: Μια από τις βασικές συνέπειες του Β΄ αποικισμού συνδέεται με το νόμισμα. Απευθυνθείτε στην 3^η Ομάδα («Ομάδα των Γεωγράφων-Ανιχνευτών») προκειμένου να σας ενημερώσουν για τον κατάλογο των αποικιών που έχουν συντάξει. Επιλέξτε 3 αποικίες από καθεμιά γεωγραφική περιοχή, όπως την αναφέρει ο κατάλογος της 3^ης Ομάδας (Μ. Ασία, Εύξεινος Πόντος, Β. Αφρική, Μεγάλη Ελλάδα, Γαλλία κ.ά) και αναζητήστε τα νομίσματά τους στη Sylloge Nummorum Graecorum (http://www.sylloge-nummorum-graecorum.org/)[1]. Αφού συγκεντρώσετε τα νομίσματα που  σας ενδιαφέρουν αρχειοθετήστε τα σε έναν φάκελο με τίτλο «νομίσματα αποικιών).

---

[1] ΟΔΗΓΙΕΣ: επιλέγουμε από αριστερά database∙ στο δεύτερο πεδίο (state) επιλέγουμε την πόλη που μας ενδιαφέρει∙ στο τρίτο πεδίο (inclusive) συμπληρώνουμε το τετραγωνάκι, ώστε να μας δοθεί στα αποτελέσματα και η χρονολογία∙ τέλος, πατάμε submit (κάτω δεξιά): εμφανίζονται ένα ένα τα νομίσματα με πρώτο το αρχαιότερο (εμπροσθότυπος και οπισθότυπος). Επιλέγουμε ένα από τα αρχαιότερα, όποιο μας αρέσει (!), και το αποθηκεύουμε στην επιφάνεια εργασίας (αποθήκευση εικόνας ως…)∙ μετονομάζουμε το αρχείο μας με το όνομα της πόλης και τη χρονολογία (πχ Ακράγας, 470-400).

4ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (Ομάδα 4η: «Οι Φιλόλογοι»)

Λέξεις και αφηγήσεις

Η Ομάδα σας έχει την ευθύνη να διευκρινίσει βασικούς όρους που σχετίζονται με τον αποικισμό. Να είστε έτοιμοι να δεχτείτε ερωτήματα και από τις άλλες Ομάδες! Για να μπορείτε να δίνετε διευκρινίσεις πρέπει να είστε ετοιμοπόλεμοι με βοηθό το λεξικό της Πύλης για την Ελληνική Γλώσσα: http://goo.gl/CMz1AI

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1: Συζητήστε μεταξύ σας

• ποιοι όροι έχουν άμεση σχέση με τον αποικισμό (πχ αποικία, άποικος, μητρόπολη…)
• ποιοι άλλοι όροι, στην αρχαία και στη νεότερη εποχή, σχετίζονται με την εκούσια ή ακούσια μετακίνηση του ανθρώπου από μία χώρα σε μία άλλη

Τους αναγκαίους όρους για τον αποικισμό καθώς και εκείνους που είναι συγγενικοί σημασιολογικά θα τους εντοπίσετε:

1. Στην αντίστοιχη ενότητα του σχολικού βιβλίου (σε έντυπη μορφή ή σε ηλεκτρονική εδώ:

http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-A105/29/158,909/)

2. Στην ιστοσελίδα του Ιδρύματος μείζονος Ελληνισμού: http://www.fhw.gr/chronos/04/gr/economy/index.html (αποικίες)∙ περιηγηθείτε χρησιμοποιώντας το μενού πάνω δεξιά.
3. Στο σχολικό βιβλίο Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (έντυπο και ηλεκτρονικό). Διαβάστε τα κείμενα

      Ι. Βηλαράς, Πουλάκι, σσ 130-131

(ή http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-A107/392/2604,10176/)

      και Δ. Σωτηρίου, Ταξίδι χωρίς επιστροφή, σσ 136-139

(ή http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-A107/392/2604,10178/).

Σε ποιες μορφές μετακίνησης των ανθρώπων αναφέρονται;

Καταγράψτε όλες τις λέξεις που συγκεντρώσατε, σε έναν πίνακα χρησιμοποιώντας τον κειμενογράφο (word) σύμφωνα με το παρακάτω πρότυπο:

Όρος	Ερμήνευμα
…	…
…	…

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 2: Ζητήστε από κάποιο συγγενικό ή φιλικό σας πρόσωπο που έχει φύγει για κάποια άλλη χώρα οικογενειακώς (και έχει επιστέψει μετά από μακρύ διάστημα) να σας διηγηθεί την ιστορία του. Διατυπώστε εσείς τα ερωτήματα που θα του κάνετε (πχ για ποιους λόγους έφυγε, ποιες δυσκολίες συνάντησε, πού εργάστηκε, γιατί γύρισε πίσω κ.ά). Στη συνέχεια γράψτε ένα κείμενο σε α΄ ενικό ρηματικό πρόσωπο (χωρίς τις ερωτήσεις σας), στο οποίο ελεύθερα, αξιοποιώντας τις πληροφορίες της συνέντευξης που πήρατε, θα αφηγηθείτε την ιστορία αυτή σαν να είστε εσείς αυτός που βρέθηκε σε άλλη χώρα. Στο κείμενό σας μπορείτε να προσθέσετε οποιαδήποτε φανταστική παράμετρο νομίζετε, δίνοντας έτσι ένα λογοτεχνικό χρώμα.

3ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (Ομάδα 3η: «Οι Γεωγράφοι-Ανιχνευτές»)

• Η γεωγραφική εξάπλωση του ελληνισμού κατά τον Β΄ Αποικισμό.
• Ένα αρχαίο μυστήριο: Η περίπτωση της Αθήνας

Ο σκοπός της ομάδας σας είναι διπλός:

1. να εντοπίσει γεωγραφικά την εξάπλωση των Ελλήνων κατά τον Β΄ αποικισμό

2. να λύσει ένα αρχαίο μυστήριο!

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1: Η πρώτη σας εργασία είναι να επισκεφτείτε τον χάρτη του Β΄ αποικισμού στην παρακάτω ηλεκτρονική διεύθυνση: http://goo.gl/EAenEG

Πατώντας πάνω σε καθεμία από τις εμφανιζόμενες αποικίες (και μόνο για όσες υπάρχουν πληροφορίες, δηλαδή όσες εμφανίζονται με μπλε γράμματα) θα αντλήσετε τις αναγκαίες πληροφορίες ώστε να συμπληρώσετε έναν πίνακα excel με τα παρακάτω πεδία:

Μητρόπολη	Αποικία	Γεωγραφική περιοχή	Χρονολογία ίδρυσης (αιώνας)
πχ Μίλητος- Φώκαια	Λάμψακος	Μικρά Ασία	7ος
…	…	…	…

Στη συνέχεια θα επεξεργαστείτε τα δεδομένα του πίνακα προκειμένου να απαντήσετε στα παρακάτω στατιστικά ζητήματα:

• Ποια μητρόπολη ίδρυσε τις περισσότερες και ποια τις λιγότερες αποικίες;
• Σε ποια γεωγραφική περιοχή ιδρύθηκαν οι περισσότερες και σε ποια οι λιγότερες αποικίες κατά τον Β΄ αποικισμό;
• Σε ποιον αιώνα ιδρύθηκαν οι περισσότερες και σε ποιον οι λιγότερες αποικίες;

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 2: Κατά τη διερεύνησή σας  θα πέσετε πάνω στην περίπτωση της Αθήνας. Διαβάστε το κείμενο στην παρακάτω ηλεκτρονική διεύθυνση:

http://www.fhw.gr/chronos/04/gr/economy/overpopulation.html

Ποιο είναι άραγε το μυστήριο με την περίπτωση της Αθήνας κατά τον Β΄ Αποικισμό; Για να βοηθηθείτε στην επίλυση του ζητήματος αυτού διαβάστε το κείμενο της Ενότητας 5, Ο πλούτος της αττικής γης, από το ηλεκτρονικό σχολικό βιβλίο της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας στην παρακάτω διεύθυνση:

http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/ebook/show.php/DSGL102/457/3003,12055/

Πώς περιγράφει εκεί ο Ξενοφών την αττική γη;

Γιατί τελικά νομίζετε πως η Αθήνα υπήρξε ξεχωριστή περίπτωση κατά τον Β΄ Αποικισμό; (Γράψτε την άποψή σας στον κειμενογράφο βάζοντας έναν κατάλληλο τίτλο και δίνοντας στο κείμενό σας τη μορφή άρθρου που θα δημοσιευθεί στη σχολική ηλεκτρονική εφημερίδα).

2ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (Ομάδα 2η: «Οι άποικοι»)

Η αναχώρηση των αποίκων, οι σχέσεις τους με τη μητρόπολή τους, οι σχέσεις τους με τους ντόπιους.

Σκοπός της ομάδας σας είναι να παρακολουθήσετε τη ζωή της αποικίας από τη στιγμή της αναχώρησης των αποίκων από την μητρόπολη έως την εγκατάστασή τους και τη δημιουργία της τειχισμένης νέας πόλης τους, καθώς και τις σχέσεις της αποικίας με τους ντόπιους κατοίκους και με τη μητρόπολη.

Η αναζήτησή σας θα πρέπει να καταλήξει στην απάντηση των παρακάτω ερωτημάτων (ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1), την οποία θα καταγράψετε στον κειμενογράφο (word):

1. Η αναχώρηση των αποίκων από την μητρόπολη είχε επίσημο χαρακτήρα ή έφευγαν διωγμένοι και βιαστικά;
2. Ποια η σχέση της αποικίας προς την μητρόπολή της; Διερευνήστε αν υπήρξε κάποια περίπτωση που να ξέφυγε από τον «κανόνα» των σχέσεων αποικίας-μητρόπολης.
3. Ποιες οι σχέσεις της αποικίας με τους ιθαγενείς;

(ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 2)

Αφηγηθείτε την αναχώρησή σας από την μητρόπολη:

• Από ποια πόλη αναχωρείτε;
• Για ποιον λόγο; (ρωτήστε την 1^η Ομάδα [«ομάδα των ερευνητών»] απευθείας μέσα στην τάξη ή με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου [e-mail] ή με ένα σχόλιό σας στο ιστολόγιο του μαθήματός μας και ειδικότερα στο φύλλο εργασίας της Ομάδας 1 για τους λόγους που οδηγούσαν τους Έλληνες της αρχαϊκής περιόδου να αναζητούν νέα εγκατάσταση μακριά από τη γενέθλια πόλη τους.
• Ποια τα ονόματά σας, η ηλικία σας, το επάγγελμά σας;
• Πώς έγινε η αναχώρησή σας από τη μητρόπολη και ποιος είναι ο «οικιστής» της αποικίας;
• Ποιο το όνομα της αποικίας που ιδρύθηκε; Σε ποια περιοχή της Μεσογείου βρίσκεται; (εδώ μη διστάσετε να ρωτήσετε την 3^η Ομάδα [«Ομάδα των Γεωγράφων»], απευθείας μέσα στην τάξη ή με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (e-mail) ή με ένα σχόλιό σας στο ιστολόγιο του μαθήματός μας και ειδικότερα στο φύλλο εργασίας της Ομάδας 1, για την ακριβή θέση στον χάρτη των πόλεων που συναντάτε είτε πρόκειται για μητροπόλεις είτε για αποικίες)

Προκειμένου να βοηθηθείτε στις παραπάνω δραστηριότητες δεν έχετε παρά να επισκεφτείτε:

1. το λογισμικό που βλέπετε ανοιγμένο στην οθόνη του Η/Υ σας: «Ιστορία των Ελλήνων», dvd 2: Αρχαϊκοί Χρόνοι, κεφ 4: Η διεύρυνση του ελληνικού κόσμου, αποικισμός και ανταλλαγές του 8^ου – 6^ου αι., ΔΟΜΗ.

·         Εντοπίστε τις ενότητες που σας ενδιαφέρουν και αντλήστε από αυτές τις αναγκαίες πληροφορίες.

·         Όταν φτάσετε στην ενότητα τη σχετική με την αναχώρηση των αποίκων από τη μητρόπολη θα δείτε τη διευκρίνιση των όρων «άποικοι», «έποικοι», «κληρούχοι». Ειδοποιείστε την 4^η Ομάδα («Ομάδα των Γλωσσολόγων») για το εύρημά σας αυτό: θα εκτιμήσουν πολύ τη βοήθειά σας!

·         Τέλος, στην ενότητα «Οι αποικίες της Αιγύπτου και της Β. Αφρικής» μην ξεχάσετε να δείτε το βίντεο με τον όρκο των αποίκων: θα σας φανεί χρήσιμο στη δραστηριότητα 2!

2. Το Ίδρυμα Μείζονος Ελληνσιμού (για τις σχέσεις μητρόπολης-αποικίας): http://www.fhw.gr/chronos/04/gr/economy/mother_city.html
3. Την Ενότητα 5, Ο πλούτος της αττικής γης, Β2 Ετυμολογικά, από το ηλεκτρονικό σχολικό βιβλίο της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας στην παρακάτω διεύθυνση: http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/ebook/show.php/DSGL102/457/3003,12055/

Αφού διαβάσετε την ενότητα Β2 Ετυμολογικά, λύστε την άσκηση 2. Μπορείτε τώρα να ονομάσετε τον εαυτό σας ως κάτοικο της μητρόπολης και ως κάτοικο της αποικίας της ακολουθώντας τον αρχαίο τρόπο: Όνομα Πατρώνυμο Εθνικό (πχ Λύσανδρος Κλεωνύμου Τεγεάτης)

ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ

• Πιθανότατα κάποιες λέξεις θα σας είναι άγνωστες. Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα της Πύλης για την Ελληνική Γλώσσα (http://www.greek-language.gr/greekLang/index.html) και … ρωτήστε το λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, αναζητώντας τη λέξη που δεν καταλαβαίνετε. Εναλλακτικά μπορείτε να ρωτήσετε την 4^η Ομάδα («Ομάδα των Γλωσσολόγων»). Είναι καθήκον τους να σας δώσουν όλες τις απαραίτητες διευκρινίσεις.
• Προκειμένου να διευκολυνθείτε στη μελέτη σας στο σπίτι, μην ξεχάσετε να δώσετε εντολή εκτύπωσης των σελίδων που σας ενδιαφέρουν από το λογισμικό! 

1ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (Ομάδα 1η: «Οι ερευνητές των αιτίων»)

Τα αίτια του Β΄ αποικισμού

Η ομάδα σας έχει ως στόχο της να εξακριβώσει τους παράγοντες που οδήγησαν τους κατοίκους του αιγαιακού χώρου (χερσαία Ελλάδα, νησιά, Μικρασιατικές ακτές – που είχαν αποικιστεί ήδη από τον Α΄ αποικισμό) να μεταναστεύσουν προς αναζήτηση νέων χώρων εγκατάστασης.

Στην έρευνά σας θα σας βοηθήσουν τα παρακάτω:

1.  Ένα ιστορικό κείμενο (έμμεση ιστορική πηγή). Διαβάστε το προσεκτικά και, αφού συζητήσετε μεταξύ σας, δημιουργήστε στον κειμενογράφο (word) έναν πίνακα με πρότυπο αυτόν που ακολουθεί (ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1):

Κατηγορία αιτίου	Αίτιο	Περιγραφή του αιτίου
Πολιτικό	……….	……….
Οικονομικό	………	……..
……	………	………
………..	………..	……….

Μπορούμε να αρχίσουμε προτείνοντας την υπόθεση ότι συνήθως οι άνθρωποι δεν εγκαταλείπουν την πατρίδα τους με προθυμία κι αν μάλιστα η χώρα όπου πηγαίνουν τους είναι άγνωστη, ίσως μια έρημη και άγρια περιοχή ή μια χώρα που κατοικείται από αφιλόξενους ιθαγενείς, τότε είναι φανερό πως το κίνητρο που τους ανάγκασε να μεταναστεύσουν πρέπει να είναι ιδιαίτερα δυνατό. Πάντα είναι στη μέση κάποια δυσαρέσκεια.

[…]

Στα μισά λοιπόν του 8ου αιώνα η περιοχή του Αιγαίου παρουσίαζε περίπλοκη και αντιφατική εικόνα. Η ανάπτυξη της βιοτεχνίας, που έφερε πλούτο και πολυτέλεια, αύξησε και τον αριθμό των δούλων. Συνυπήρχαν ο υπερβολικός πλούτος και η μεγάλη φτώχεια και είχε δημιουργηθεί ένα είδος τάξης προλετάριων. Η ανάπτυξη όμως του εμπορίου δημιούργησε μια νέα μεσαία τάξη, τους εμπόρους. Οι πόλεις που βρίσκονταν σε ακμή είχαν ανάγκη όχι μόνο να εφοδιάζονται με περισσότερα τρόφιμα, αλλά και να εισάγουν πρώτες ύλες από μακρινές χώρες και να βρίσκουν αγορές για τα προϊόντα της βιοτεχνίας τους. Ακόμη και στα αγροκτήματα ο αριθμός των δούλων είχε αυξηθεί και πολλοί άνθρωποι είχαν χάσει τα κτήματά τους, αν δεν είχαν χάσει και την ελευθερία τους. Το αγροτικό πρόβλημα γινόταν ακόμη σοβαρότερο με τη γοργή αύξηση του πληθυσμού. Οι Έλληνες ήθελαν να ζουν άνετα. Πολλοί όμως είχαν στερηθεί αυτό το δικαίωμα και οι ευγενείς χειροτέρευαν την κατάσταση, επειδή δεν ήθελαν να παραχωρήσουν πολιτικά δικαιώματα στο λαό. Έτσι αναπτύχθηκε ταξική συνείδηση και μίσος ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις. Σε ορισμένες περιοχές, ιδιαίτερα γύρω από τον Ισθμό της Κορίνθου, υπήρχε φυλετικό μίσος ανάμεσα στους κυρίαρχους Δωριείς και στους δουλοπάροικους που δεν ήταν Δωριείς. […] Σ’ ολόκληρο, ωστόσο, τον κόσμο που απλωνόταν γύρω από το Αιγαίο επικρατούσε δυσαρέσκεια για διάφορους λόγους που ποίκιλλαν από περιοχή σε περιοχή. Πάντως, θα μπορούσαν να προλάβουν τις επαναστάσεις, αν μετανάστευε ένα αρκετά μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Τόσο οι φιλόδοξοι ευγενείς όσο και οι φτωχοί που δημιουργούσαν ταραχές θα μπορούσαν, μεταναστεύοντας σε μια νέα χώρα, να ικανοποιήσουν τις επιθυμίες τους αποκτώντας κτήματα και το δικαίωμα να κυβερνούν. Η ελληνική φυλή αγαπούσε πάντοτε τις περιπέτειες∙ έτσι και τώρα πολλοί Έλληνες αποφάσισαν να μεταναστεύσουν, γιατί νόμιζαν ότι μ’ αυτό τον τρόπο θα έβρισκαν την καλύτερη λύση στα προβλήματα τους.

G. W. Botsford & Ch. A. Robinson, Jr., Αρχαία Ελληνική Ιστορία, μετάφρ. Σ. Ε. Τσιτσώνης ΜΙΕΤ, Αθήνα 1995, σσ. 66-67 & 70-71

2. Η ιστοσελίδα του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού

Πατήστε πάνω στην παρακάτω ηλεκτρονική διεύθυνση και αναζητήστε πάνω δεξιά το πεδίο «αίτια»: 
http://www.fhw.gr/chronos/04/gr/economy/colony.html

Διαβάστε και, αν κρίνετε σκόπιμο, συμπληρώστε τον πίνακα που προέκυψε από τη μελέτη του κειμένου των G. W. Botsford & Ch. A. Robinson, με νέα αίτια ή με περισσότερες πληροφορίες (ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 2).

ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ

• Πιθανότατα κάποιες λέξεις θα σας είναι άγνωστες κατά την ανάγνωση του πρώτου κειμένου. Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα της Πύλης για την Ελληνική Γλώσσα (http://www.greek-language.gr/greekLang/index.html) και … ρωτήστε το λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, αναζητώντας τη λέξη που δεν καταλαβαίνετε.
• Επιπλέον, μη διστάσετε να ρωτήσετε την 3^η Ομάδα (Ομάδα των Γεωγράφων) απευθείας μέσα στην τάξη ή με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (e-mail) ή με ένα σχόλιό σας στο ιστολόγιο του μαθήματός μας και ειδικότερα στο φύλλο εργασίας της Ομάδας 3 για την ακριβή θέση στον χάρτη των πόλεων που συναντάτε είτε πρόκειται για μητροπόλεις είτε για αποικίες.